İçeriğe geç
📅 19 Kasım 2026, Perşembe SON EKLENEN

Uyak (Kafiye) ve Redif Nedir? Türleriyle Anlatım

Rehber · 17 Kasım 2026
Uyak (Kafiye) ve Redif Nedir? Türleriyle Anlatım

Şiirde ahengi sağlayan en önemli araçlardan ikisi uyak (kafiye) ve rediftir. İkisi çoğu zaman yan yana bulunur ama aynı şey değildir.

Redif nedir?

Dize sonlarında tekrarlanan, yazılışı, okunuşu, anlamı ve görevi aynı olan ek, kelime ya da kelime gruplarıdır. Redif bulunurken dizenin sonundan geriye doğru gidilir; görevi aynı olan bölüm redif sayılır.

Örnek (özgün dizeler):
Yollar uzar dağımda
Güller açar bağımda

Buradaki “-ım” iyelik eki ile “-da” bulunma hâli eki aynı görevde tekrarlandığı için “-ımda” rediftir. Rediften önce kalan “dağ” ve “bağ” kelimelerindeki “-ağ” ses benzerliği ise uyaktır (tam uyak).

Uyak türleri

  • Yarım uyak: Tek ses benzerliği. Örnek: “aç – üç“.
  • Tam uyak: İki ses benzerliği. Örnek: “yar – bar“.
  • Zengin uyak: Üç ya da daha fazla ses benzerliği. Örnek: “ayaz – beyaz“.
  • Cinaslı uyak: Yazılışı aynı, anlamı farklı kelimelerle yapılan uyak. Örnek: “yüz” (sayı) – “yüz” (çehre).

Uyak düzenleri

Düzen Şema Nerede görülür?
Düz uyak aaab / cccb Koşma, türkü dörtlükleri
Çapraz uyak abab Batı etkili şiir
Sarma uyak abba Sone ve modern şiir
Mani tipi aaxa Mani, rubai
Gazel tipi aa / ba / ca Gazel, kaside
İpucu: Önce redifi ayırın, sonra kalan kısımdaki son ses benzerliğine bakın. Uyak her zaman rediften önce gelir.

İlgili: Hece ve aruz ölçüsü

WhatsAppFacebookX

✨ Bunları da sevebilirsiniz

Rehber

Makam ve Usul Nedir? Temel Bilgiler

Makam, Türk müziğinde ezginin hangi seslerle ve hangi yolla ilerleyeceğini belirleyen sistemdir; usul ise ritim kalıbıdır. Yaygın makamları ve aksak usulleri sade bir dille anlattık.

17 Kasım 2026
Rehber

Türk Müziğinde Şarkı Formu: Zemin, Nakarat, Meyan

Türk sanat müziğinde şarkı; zemin, nakarat ve meyan bölümlerinden oluşan, bestelenmek için yazılmış güftedir. Şarkı formunun yapısını, güfte-beste ilişkisini ve günümüz şarkılarını anlattık.

17 Kasım 2026
Rehber

Türkü Türleri: Uzun Hava ve Kırık Hava

Türküler ezgi yapısına göre uzun hava ve kırık hava olarak ikiye ayrılır. Bozlak, hoyrat, divan, gurbet havası; zeybek, horon, halay ve karşılama gibi türleri anlattık.

17 Kasım 2026

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir